Kızılkaya’dan 24 Nisan açıklaması: “Tarih siyasete alet edilmemeli”

Araştırmacı Yazar Kızılkaya, 24 Nisan’a ilişkin yaptığı açıklamada, 1915 olaylarına dair iddiaların her yıl yeniden gündeme getirildiğini belirterek, tarihî meselelerin siyasi amaçlarla kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

Ümmühan Göğtaş – Günebakış Gazetesi

Erzurum’da Araştırmacı Yazar Ömer Faruk Kızılkaya, 24 Nisan’a ilişkin yaptığı basın açıklamasında, 1915 olaylarına dair iddiaların her yıl yeniden gündeme getirildiğini belirterek, tarihî meselelerin siyasi amaçlarla kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

Erzurum Turizm Tanıtım ve Kalkınma Derneği (ERTUTAK) Başkanı Araştırmacı-Yazar Ömer Faruk Kızılkaya ile Erzurum Teknik Üniversitesi Tarih Kulübü’nün katılımıyla Yanıkdere Şehitliği’nde bir basın açıklaması yapıldı. Açıklamada Kızılkaya, bölgede yaşanan olaylara dikkat çekti. Erzurum ve çevresinde çok sayıda sivilin hayatını kaybettiğini belirten Kızılkaya, bu olayların toplu mezarlar ve çeşitli tarihî kaynaklarla desteklendiğini dile getirdi.

“SİVİLLER VAGONLARLA GETİRİLİP YANIKDERE’DE KATLEDİLDİ”

Kızılkaya ,her yıl 24 Nisan’da Ermeni toplumu ve diasporasının 1915 olaylarına ilişkin anma etkinlikleri düzenlediğini, bu etkinliklerde “soykırım” iddialarının gündeme getirildiğini ve çeşitli ülkelerde bu yönde açıklamalar yapıldığını ifade etti. “Burası Yanıkdere. Erzurum’da ecdadımızın toplu katliama uğradığı yerlerden biri olarak bilinmektedir” diyen Kızılkaya kaynaklara göre İstasyon Meydanı’nda toplanan sivillerin vagonlarla bölgeye getirildiğini, burada elleri bağlanarak balta ve bıçaklarla katledilip Yanıkdere Köprüsü’nden aşağı atıldıklarını söyledi. Olaylardan yalnızca bir kişinin sağ kurtulduğunun ifade edildiğini belirten Kızılkaya, savaş sonrası bölgeye gelen yakınların yaşadığı ağır travmaların da anlatımlarda yer aldığını söyledi.

“ERZURUM GENELİNDE BÜYÜK KAYIPLAR YAŞANDI”

Bölgede yaklaşık 3 bin kişinin katledildiğini vurgulayan Kızılkaya, Erzurum’un birçok noktasının benzer acıların yaşandığı yerler olduğunu ifade etti. Yeşilyayla, Tımar Köyü ve Alaca Şehitliği gibi bölgelerde çok sayıda insanın öldürüldüğünü, bazı konaklarda ise insanların diri diri yakıldığına dair bilgilerin tarihî kaynaklarda yer aldığını söyledi. Dönemde Erzurum genelinde yaklaşık 58 bin 500 kişinin hayatını kaybettiğinin ifade edildiğini belirten Kızılkaya, Kazım Karabekir’in hatıralarında da bu olaylara değinildiğini kaydetti.

“TEHCİR KARARI GÜVENLİK AMAÇLIYDI”

Kızılkaya, Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı şartlarında aldığı tehcir kararının güvenlik gerekçesiyle uygulandığını savunarak, “soykırım” iddialarına karşı somut ve tutarlı kanıtların ortaya konulamadığını öne sürdü. Açıklamasında, dönemin Ermeni siyasi hareketlerinin dış güçlerin etkisi altında hareket ettiğine dair değerlendirmelere de yer verdi. Bu çerçevede, Ermenistan’ın ilk başbakanı Ovanes Kaçaznuni’nin geçmişte yaptığı açıklamalara atıf yaptı.

PROVOKATİF EYLEMLER VE PAŞİNYAN’IN TUTUMU

Son yıllarda 24 Nisan yaklaşınca bazı provokatif olayların gündeme geldiğini söyleyen Ömer Faruk Kızılkaya, Ermenistan’da Türk ve Azerbaycan bayraklarının yakılması gibi olayların yaşandığını ifade etti. Kızılkaya, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın bu tür eylemleri doğru bulmadığını ve provokasyon olarak nitelendirdiğini belirterek, bunu olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.

Paşinyan’ın 24 Nisan açıklamalarında soykırım iddialarını sürdürmesine rağmen son dönemde daha yumuşak ve temkinli bir dil kullandığını söyleyen Kızılkaya, bölge ülkelerinin mevcut sınırlar içinde daha barışçıl ilişkiler kurması gerektiğine dikkat çekti.

“TARİHÎ MESELELER SİYASET DEĞİL, BİLİM ZEMİNİNDE KONUŞULMALI”

Türkiye’nin çok uluslu bir geçmişe sahip olduğunu ve farklı kültürlerle bir arada yaşama geleneği bulunduğunu ifade eden Kızılkaya, Türkiye’de Ermeni kökenli birçok sanatçının toplumda kabul gördüğünü hatırlattı. Ancak karşılıklı anlayışın her zaman tam anlamıyla sağlandığını söylemenin zor olduğunu da ekledi.

Kızılkaya, tarihî meselelerin siyaset malzemesi yapılmaması gerektiğini vurgulayarak, bu konuların bilim insanları tarafından belgeler ışığında ele alınmasının önemine işaret etti. Daha sakin ve yapıcı bir yaklaşımın karşılıklı güveni güçlendireceğini belirten Kızılkaya, samimi bir diyalog ortamı oluşması halinde buna karşılık vermeye hazır olduklarını ifade etti.

PAŞİNYAN’DAN TEMKİNLİ MESAJ

Öte yandan Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 24 Nisan dolayısıyla yayımladığı mesajda 1915 olaylarını “Büyük Felaket” olarak nitelendirerek hayatını kaybedenleri andı.

Paşinyan, bu tür tarihî acıların hatırlanması gerektiğini belirtirken, konunun uluslararası siyasi çekişmelerin aracı haline getirilmemesi gerektiğini ifade etti. Son yıllarda daha temkinli bir dil kullandığı gözlenen Paşinyan, Ermenistan’ın geleceğinin mevcut, uluslararası tanınmış sınırları çerçevesinde inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.

“Tarihi toprak” söylemlerinin ülke açısından riskler barındırdığını dile getiren Paşinyan, komşu ülkelerle karşılıklı egemenlik ve sınırların tanınmasına dayalı ilişkilerin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.

Basın açıklamasının ardından katılımcılar Yanıkdere Şehitliği’nde çevre temizliği yaparak şehitlere saygı ve çevre duyarlılığı mesajı verdi.